زكات بگيرد ، بر أو زكات حلال است يا نه ؟ جواب : هرگاه آن طالب علم فقير است وقادر بر كسب مؤنه نيست ، بنابر قول به عدم اشتراط عدالت ، چنان كه اظهر است هم جايز است دادن زكات به أو وهم گرفتن أو وبنابر قول به اشتراط عدالت از براي دهنده جايز نيست دادن از سهم فقرا با علم به حال . وبا جهل به حال واعتقاد عدالت ، ضرر ندارد ومجزى است از أو على الأظهر . هر چند خلاف آن ظاهر شود . وبراي گيرنده هم ضرر ندارد به جهت آنكه ظاهر اين است كه اشتراط عدالت بنا بر قول به آن از براي جواز دادن است نه گرفتن . واما اگر قادر بر كسب مؤنه هست ولكن كسب منافى تحصيل است ، پس در اين صورت بنا بر قول به عدم اشتراط عدالت نيز اشكال وارد مىآيد كه تحصيل علمي كه توان به سبب آن دست از كسب برداشت واخذ زكات كرد آن تحصيل ، يا واجب عيني است يا واجب كفايى واينها هيچ يك بدون نيت تقرب ، نمىشود وچون در أطاعت الهى نيت تقرب شرط است وفعل ناشايسته مطلوب الهى نخواهد بود پس هرگاه تحصيل به قصد ريا ، حرام باشد جايز نيست ارتكاب آن ، پس واجب نخواهد بود كه به سبب آن ترك كسب كند وزكات بگيرد ، پس صادق است بر أو كه قادر بر كسب است وغنى است . وممكن است دفع اين اشكال ، اما أولا به اينكه تحصيل كه از أسباب اجتهاد وطريق معرفت احكام مبدأ ومعاد است ، ظاهر اين است كه از واجبات توصليه ( 1 ) است ونيت تقرب مدخليتى در تحقق تهيه آنها ندارد ، پس تحصيل آنها واجب است وقصد " كسب تقرب كردن " واجبي است علىحده وبه ترك آن ، اين ساقط نمىشود ، خصوصا اگر به جهت تعليم ديگران باشد وسيله‌اى است كه برپا داشتن اين امر مطلوب است ، پس

--> 1 : واجب بر دو نوع است : الف : واجب توصلى : واجبي كه تنها تحقق آن در خارج مورد نظر است وبا به عمل آمدن آن غرض حاصل مىشود مانند طهارت لباس كه خواه به نيت عمل به حكم خدا يا به هر نيت ديگر به جاى آورده شود كفايت مىكند . ب : واجب تعبدي : واجبي كه بايد با نيت عمل به حكم خدا انجام يا به مانند نماز ، روزه وساير عبادات